Sau khi đưa mấy dòng bình luận “Một nỗi đau nhân thế dành cho nhà thơ Hữu Thỉnh”, lethieunhon.com đã nhận được nhiều sự đồng tình từ bạn đọc và đồng nghiệp. Cụ thể nhất là bài “Ảnh minh họa hay ảnh…gây họa?” của nhà thơ Phạm Khải in trên Văn Nghệ Công An số phát hành thứ hai 23-2-2009. Thật sự lethieunhon.com rất muốn xem đó là một sơ sót ngoài ý muốn của quá trình tác nghiệp báo chí, nhưng bất ngờ thay, Ban Biên Tập tờ Nhà Báo & Công Luận lại có phản hồi nhằm phân bua một cách triệt để. Với mong muốn giúp cho những người yêu mến nhà thơ Hữu Thỉnh có góc nhìn tương đối đầy đủ, lethieunhon.com xin đưa lại vấn đề này, đồng thời sẽ trưng cầu ý kiến đánh giá của các phóng viên ảnh cũng như những biên tập viên báo chí để tiếp tục làm sáng tỏ “giá trị nghệ thuật” của bức ảnh đã in trên Nhà Báo & Công Luận!

Bài trên báo Văn Nghệ Công An
Ảnh minh họa hay ảnh… gây họa?

PHẠM KHẢI

Ngày 19-2 vừa qua, trên trang web của mình, nhà thơ Lê Thiếu Nhơn đã có bài phê phán việc tác nghiệp của một tờ báo. Trong lời vào đề, Lê Thiếu Nhơn cho biết: Anh không hiểu tại sao một tờ báo (có trụ sở ở Hà Nội – PK), trong số ra ngày 13- 2, bên cạnh bài viết về Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam Hữu Thỉnh, đã cho in kèm một bức ảnh minh họa mà anh cho là “cực kỳ quái gở”. Đó là tấm ảnh nhà thơ Hữu Thỉnh đang “lấp ló sau cánh cửa một cách phản cảm” (chữ của Lê Thiếu Nhơn). Vì Lê Thiếu Nhơn chụp lại cả trang báo, nên bạn đọc có thể dễ dàng nhận thấy, ngoài bức ảnh “lấp ló” nhắc tới trên, còn có bức ảnh ghi lại cảnh vị Chủ tịch Hội Nhà văn đang cầm điện thoại trò chuyện vui vẻ với ai đó. Rõ ràng, đây là một cách dùng ảnh không hề… bình thường (nói như Lê Thiếu Nhơn là “ác ý”), bởi nó có thể tạo cho người đọc những suy diễn rất… không hay. Theo chủ nhân của trang web thì đây là một hành vi “bôi nhọ công dân”.

  Người viết bài này hoàn toàn tán thành quan điểm của nhà thơ Lê Thiếu Nhơn, tuy nhiên, vì dụng ý của người sử dụng bức ảnh là quá rõ, nên ở đây, tôi xin không bàn về họ, mà muốn nói tới tác giả của bức ảnh. Đúng như Lê Thiếu Nhơn nhận xét, phải là “người gần gũi” với nhân vật mới có thể chụp được tấm hình này. Vậy câu hỏi đặt ra là, dụng ý của người chụp khi bấm máy là gì? Vì “nghệ thuật” thì không phải rồi. Còn để sử dụng theo kiểu “minh họa” thì thực chất, họ định “minh họa” điều gì ở đây? Rõ ràng, không thể xem việc chụp bức ảnh này là… vô tư.

Từ câu chuyện trên, tôi lại nhớ tới một đôi trường hợp không vui mà mình từng chứng kiến trong dịp tham dự Đại hội Nhà văn Việt Nam lần thứ VII: Khi các nhà văn đứng sắp hàng chụp ảnh lưu niệm trước cửa Hội trường Ba Đình, một nữ thi sĩ từ xa chạy tới để kịp chụp chung với mọi người, do đi guốc cao nên chị bị vấp, ngã sõng soài trên nền gạch. Đáng ra, các nhiếp ảnh gia là những người đứng gần đấy phải chạy tới đỡ dìu nữ thi sĩ dậy, thì họ lại chớp “cơ hội” xoay ống kính về phía nữ thi sĩ, bấm máy loạn xị ngậu, để rồi hôm sau, các “cư dân mạng” được thấu thị cảnh huống “không may” nói trên. Chưa hết, khi lão nhà văn Thanh Châu (bấy giờ đã ở tuổi ngoài chín mươi) trong lúc lui cui cùng các nhà văn trẻ thực hiện một nghi thức trên Quảng trường Ba Đình, do tuổi cao sức yếu, cụ mất đà, ngã chúi về phía trước. Thay vì lao vào đỡ cụ, có tới ba, bốn nhiếp ảnh gia thi nhau bổ tới, hướng ống máy, cố chớp lấy hình ảnh “đặc tả” này. Nhà văn Thanh Châu, mặc dù chới với vậy, song vẫn cố xua tay ra hiệu họ đừng chụp. Nhưng vô ích. Sau đó, nhà văn Thanh Châu được đưa đi cấp cứu, còn bức ảnh về cụ không biết hiện đang nằm trong bộ “sưu tập” của ai, và đến bao giờ thì được… tung ra.
        
Hiện nay, do sự phát triển của khoa học kỹ thuật, để sở hữu một chiếc máy ảnh chẳng khó khăn gì. Và việc sử dụng chúng cũng thật dễ dàng. Thành thử, nhiều “nghệ sĩ vườn” đã tận dụng mọi cơ hội để thu vào ống kính của mình tất cả những hình ảnh ngộ nghĩnh, kể cả những cảnh huống “đời thường” nhất (và không lấy gì làm “thuận mắt”) của các nhân vật nổi tiếng mà họ có dịp tiếp xúc. Bởi vậy mới có cảnh, khi một nhà văn (hoặc nghệ sĩ) nào đó đang hắt hơi, xì mũi, ngay lập tức đã có một tay máy lao tới, bấm lia lịa. Việc “săn lùng” cứ như ở bên Tây vậy. Đã đành, trong những cảnh huống như vậy, thật khó để các nhân vật chính của bức ảnh “ngăn trở” được những hành động trên (như trường hợp xảy đến với nhà thơ Hữu Thỉnh, khi mà nửa người ông đã thụt vào sau cánh cửa). Điều đáng nói là, trước những việc làm không mấy “sáng sủa” này, đa phần những người có mặt đều dửng dưng… cho qua. Thậm chí khi thấy ống kính nhằm vào một ai đó, trong những cảnh huống hết sức “trớ trêu”, không ít người còn vỗ tay hò reo, cổ vũ.

  Sẽ là không bình thường nếu ta xem nhẹ những hành vi ấy. Sẽ là thiếu nghiêm khắc khi ta được một nhiếp ảnh gia “hào phóng” bấm chụp hàng chục kiểu ảnh, mặc cho ta không kịp điều chỉnh tư thế hoặc không kịp nhận thức rằng khi chụp như thế, mục đích của họ là gì? Bởi trong thực tế, đã có nhiều, thậm chí rất nhiều những bức ảnh như vậy không một lần được trả lại cho nhân vật, để rồi sau đó, nó bất ngờ được tung lên mặt báo với sự ngỡ ngàng của những người liên quan…

Nguồn: phongdiep.net

                  

Phản hồi của Ban Biên Tập Nhà Báo & Công Luận

Gần đây, trên một số cơ quan thông tin đại chúng, một số blog cá nhân, đặc biệt là trong cuốn hồi ký của một giáo sư khá nổi tiếng có viết về chân dung nhà thơ Hữu Thỉnh. Nhiều ý kiến khen ngợi nhưng cũng không ít ý kiến xuất phát từ những quan điểm khác nhau nên có cái nhìn chưa thoả đáng về anh. Trên tinh thần dân chủ, Nhà báo & Công luận số 7  ra từ ngày 13 – 19/2/2009 có đăng bài “Nhà thơ Hữu Thỉnh và nỗi đau nhân thế” nhằm hướng độc giả đến một cách nhìn đúng đắn, cảm thông, chia sẻ với một nhà thơ làm công tác quản lý văn học nghệ thuật
Cùng với bài viết này, chúng tôi đã đăng tải bức ảnh Nhà thơ Hữu Thỉnh đang khép cửa phòng mình. Bức ảnh đã lột tả khoảnh khắc như muốn giấu mình đi, thu mình lại, đôi mắt buồn như thoáng nét âu lo trước những nhiễu nhương, nhốn nháo ở đời của một tâm hồn thi sĩ giàu nhạy cảm. Đó chính là ý đồ trong sáng của tác giả bức ảnh và báo Nhà báo & Công luận.

Sau khi đăng tải, chúng tôi đã nhận được sự đồng tình của nhiều độc giả với tác phẩm trên. Việc nhìn nhận, đánh giá khác nhau về một tác phẩm nghệ thuật là điều bình thường. Rất tiếc là sau đó, bức ảnh đã bị một số người suy diễn, quy chụp với những cái nhìn sai lệch, suy diễn, quy chụp ác ý. Đó là một điều rất tiếc và nằm ngoài suy nghĩ của chúng tôi.

Một lần nữa, Nhà báo & Công luận xin khẳng định việc đăng tải tác phẩm trên với tinh thần cảm thông, chia sẻ và thiện chí. Có thể nói rằng không chỉ chúng tôi mà những người yêu thơ và cả nhiều thế hệ các nhà văn, nhà thơ Việt Nam vẫn và sẽ mãi mãi coi anh là một nhà thơ xuất sắc và một nhà quản lý hết lòng vì sự nghiệp chung, một đại biểu Quốc hội mẫn cán. Sự hi sinh, cống hiến đó cho nền văn học nước nhà là to lớn và không thể phủ nhận.

       BBT NB&CL

Nguồn: trannhuong.com   

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here